Ұзақ мерзімді институционалдық капитал бұрынғысынша негізгі қаржыландыру көзі болып қала бергенімен, жетекші платформалар бүгінде қаржыландыру көздерін әртараптандырып, саудаланатын үлестік құралдар (сайдкарлар) мен қайталама нарықтар сияқты тетіктер арқылы өтімділікті арттыру мүмкіндіктерін қарастыруда.
Жақында жарияланған мақаласында McKinsey сарапшылары соңғы он жыл ішінде АҚШ-тың өмірді сақтандыру индустриясы «түбегейлі өзгерістерге ұшырағанын» атап өтті.
«Бастапқыда жеке капиталдың аннуитеттер мен өмірді сақтандырудың қолданыстағы портфельдеріне бағытталған оппортунистік инвестициялары ретінде басталған үрдіс бүгінде сақтандыру компанияларының, баламалы активтерді басқарушылардың және ұзақ мерзімді капитал жеткізушілерінің өзара жақындасуына ұласты, — делінген McKinsey мәлімдемесінде. — Бұл трансформацияның негізінде көбіне "тиімді маховик" деп аталатын өзін-өзі қолдайтын құн қалыптастыру моделі жатыр. Ол сақтандыру міндеттемелерін тартуды, активтерді сараланған басқаруды, капиталдың икемді құрылымдарын және барған сайын технологиялар арқылы қамтамасыз етілетін операциялық тиімділікті біріктіріп, өсім мен табыстылықты қамтамасыз етеді».
Соңғы он жылда бұл модель айтарлықтай ауқымға жетіп, өзектілігін күшейтті. Жеке капиталдың қолдауына ие сақтандыру компаниялары активтерін жыл сайын 20%-дан жоғары қарқынмен ұлғайтып, 2025 жылға қарай олардың активтері шамамен 1,5 трлн АҚШ долларына жетті. Бұл сақтандырушылардың иелігінде бақылау пакеттері немесе толық меншігіндегі жергілікті және офшорлық платформалар мен еншілес құрылымдар арқылы бөлінген 100 млрд АҚШ долларынан астам капитал бар. Ұзақ мерзімді болжамды міндеттемелерді жоғары кірісті жеке активтермен ұштастыру мүмкіндігі сақтандыру компанияларының балансын кеңейтіп, табысын арттырудың қуатты тетігіне айналды.
Сонымен қатар, McKinsey соңғы жылдары саладағы капиталды бөлу тәсілдері де елеулі өзгеріске ұшырағанын атап өтті. Бұрын жаңа капиталдың басым бөлігі тікелей сақтандыру компанияларының өзіне — жергілікті сақтандыру құрылымдары немесе аффилирленген офшорлық қайта сақтандыру компаниялары арқылы инвестицияланатын. Алайда 2022 жылдан бастап өсім қарқыны баламалы құрылымдарға қарай ауыса бастады.
«Жаңа капиталдың 40%-дан астамы сайдкарларға бағытталды, ал тағы 10%-ы миноритарлық үлестер мен стратегиялық серіктестіктерге инвестицияланды. Сайдкарлар сақтандырушыларға активтерге толық иелік етпей-ақ мамандандырылған инвестициялық мүмкіндіктерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ал активтерді басқарушылар ұзақ мерзімді сақтандыру капиталының қолдауымен комиссиялық табысқа негізделген бизнесін кеңейте алады», — деп мәлімдеді McKinsey.
Платформалар ауқым, капиталды пайдалану тиімділігі және бақылау арасындағы тепе-теңдікті іздеген сайын, олардың географиялық стратегиялары да өзгере бастады. Жаңа әрі шағын сақтандыру компаниялары офшорлық қайта сақтандыру үшін әртүрлі юрисдикцияларды жиі пайдалануда. Сонымен қатар мұндай платформалар тәуекелдердің басым бөлігін ел ішінде сақтап келеді: олардың міндеттемелерінің шамамен 75%-ы ішкі нарықта қалады. Салыстыру үшін, ірі сақтандырушыларда бұл көрсеткіш шамамен 40%-ды құрайды. Ал ірі платформалар офшорлық баланстар мен үшінші тарап капиталын пайдалана отырып, міндеттемелер көлемін ұлғайтып, сонымен қатар аффилирленген активтерді басқарушылар үшін комиссиялық кіріс қалыптастыруға мүмкіндік беретін баланстық және төмен капиталды модельдерді үйлестіруге басымдық береді.
Икемділік пен ұзақ мерзімді тұрақтылыққа бағытталған бұл эволюция капитал құрылымын да өзгертуде.
«Ұзақ мерзімді институционалдық капитал негізгі тірек болып қала бергенімен, жетекші платформалар қаржыландыру көздерін әртараптандыруда (оның ішінде шағын институционалдық инвесторлармен және ауқатты жеке инвесторлармен таңдаулы жұмыс жүргізуде), баланстық және баланстан тыс құрылымдарды жетілдіруде, сондай-ақ саудаланатын үлестік құралдар мен қайталама нарықтар арқылы өтімділікті арттыру мүмкіндіктерін қарастыруда. Капитал тарту стратегиясы бүгінде тек өсім құралы ғана емес, сонымен бірге тұрақты табыс, әртараптандыру және экономикалық циклдер кезінде орнықтылықтың көзі ретінде қарастырылады», — деп түсіндірді McKinsey.
Сонымен қатар сарапшылар халықтың қартаюы, зейнетақы жинақтарының ұлғаюы және өмір бойына кепілдендірілген табысқа деген сұраныстың артуы өмірді сақтандыру мен аннуитеттерге қаражат ағынын тұрақты түрде қамтамасыз етіп отырғанын атап өтті. Болжам бойынша, АҚШ-та жеке аннуитеттер сатылымының көлемі 2025 жылы 450 млрд АҚШ долларынан асады. Бұл 2024 жылғы 426 млрд АҚШ долларынан жоғары және 2021 жылғы деңгейден екі есеге жуық көп.
Алайда сұраныстың оң динамикасына қарамастан, табыстылыққа бірқатар факторлар қысым жасауды жалғастыруда. Олардың қатарында сату шығындарының өсуі, инвестициялық маржаның біртіндеп қысқаруы және капиталды тиімді пайдалану есебінен кірістілікті арттырудың күрделене түсуі бар.
«Нарыққа капиталдың көптеп келуі бұл қысымды одан әрі күшейтті. 2020 жылдан бері жеке капиталдың қолдауымен шамамен 30 жаңа сақтандыру компаниясы мен еншілес кәсіпорын құрылды. Бұл сақтандыру міндеттемелері үшін бәсекені күшейтіп, бұрын жоғары кірістілікке мүмкіндік берген капитал артықшылықтарын азайтты. Дегенмен әзірге мұндай еншілес құрылымдардың аз ғана бөлігі қажетті ауқымға жете алды», — деп толықтырды McKinsey.
Еске салсақ, Aon Securities деректеріне сәйкес, сайдкар үлгісіндегі қамтамасыз етілген қайта сақтандыру құрылымдарының өтелмеген нарығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша 5 млрд АҚШ долларынан астам сомаға өсті. Нарықтың кеңеюіне негізінен жазатайым оқиғалардан сақтандыру және апаттық емес тәуекелдерді сақтандырумен байланысты құрылымдар ықпал етті.
McKinsey шағын еншілес компаниялардың көбеюін ескере отырып, консолидация сақтандыру міндеттемелерінің көлемін арттыру және операциялық тиімділікті жақсарту үшін маңызды мүмкіндік екенін атап өтті. Компания жаһандық нарықты талдай отырып, Ұлыбританиядағы зейнетақы тәуекелдерін беру нарығы, сондай-ақ Жапония мен Азияның дамыған нарықтары тәуекелге төзімділік деңгейі сәйкес келетін платформалар үшін жаңа мүмкіндіктер ашатынын мәлімдеді.
Фото: ашық дереккөздерден.
