Аннуитет – бұл сақтандыру компаниясымен жасалатын келісімшарт. Сіз компанияға бір жолғы ірі соманы төлейсіз, ал компания өміріңіздің соңына дейін ай сайын төлем жасап отыруға міндеттенеді. Мұны өмірді сақтандырудың кері нұсқасы деуге болады. Өмірді сақтандыру мезгілсіз қайтыс болу тәуекелінен қорғаса, аннуитет ұзақ өмір сүру тәуекелінен қорғайды. Яғни қаражатыңыз өміріңізден бұрын таусылып қалмайды, өйткені компания сіз өмір сүріп тұрған кезеңнің бәрінде төлем жасап отырады.
Зейнетке шығуға арналған ең танымал аннуитет түрі SPIA (Single Premium Immediate Annuity), яғни біржолғы жарнамен сатып алынатын өмір бойғы аннуитет. Сіз бүгін қаражат енгізесіз, ал келесі айдан бастап алғашқы төлеміңізді ала бастайсыз.
Ыңғайлы өмір сүру үшін қанша қаражат қажет?
Америкалық қаржылық кеңесшілер арасында кең таралған бір қағида бар. Егер сіз ай сайын 5 000 АҚШ доллары (жылына 60 000 доллар) алғыңыз келсе, шамамен 1 000 000 доллар көлемінде жинағыңыз болуы қажет. Алайда бұл тек жуық есеп. Нақты сома пайыздық мөлшерлемелерге және жасыңызға байланысты өзгереді. Жасыңыз ұлғайған сайын бірдей ай сайынғы төлемді алу үшін аздау қаражат қажет болады, өйткені сақтандыру компаниясы төлемдерді қысқа мерзім ішінде жүргізеді деп есептейді.
Егер аннуитетті бүгін сатып алатын болсаңыз, ірі компаниялар мынадай шарттарды ұсынады:
Midland National (LiveWell Guarantee Max) – 250 000 доллардан жоғары инвестиция кезінде 5 жылға жылдық 5,20% мөлшерлемемен. 3 жылдық нұсқасы – 4,95%. Бұл кейінге қалдырылған тұрақты аннуитет. Қаражатыңыз бірнеше жыл бойы кепілдендірілген пайызбен өседі, содан кейін төлем ала бастайсыз немесе жинақталған соманы шешіп аласыз.
New York Life (Secure Term Choice) – АҚШ-тағы ең сенімді сақтандырушылардың бірі. 100 000 доллардан жоғары инвестиция кезінде 5–7 жылға жылдық 4,65% мөлшерлеме ұсынады. Пайыздық мөлшерлемесі Midland National-ға қарағанда төмен болғанымен, компания өзінің тұрақтылығымен және жоғары рейтингтерімен ерекшеленеді.
USAA (Protected Deferred Annuity) – 100 000 доллардан жоғары инвестиция кезінде 5 жылға жылдық 4,70% мөлшерлеме ұсынады. USAA дәстүрлі түрде әскери қызметкерлер мен олардың отбасыларына қызмет көрсетеді, бірақ бұл өнім басқа клиенттер үшін де қолжетімді.
Неліктен аннуитет жай ғана пайыздық табыспен өмір сүргеннен тиімді?
Мысалы, сізде 1 000 000 доллар бар делік. Оны банкке жылдық 4% мөлшерлемемен салдыңыз және тек пайыздық табыспен өмір сүресіз. Бұл жылына 40 000 доллар немесе айына шамамен 3 333 доллар береді. Бір қарағанда жаман емес.
Алайда екі мәселе бар.
Біріншіден, банк кез келген уақытта мөлшерлемені төмендетуі мүмкін. Бүгінгі 4% ертең 2%-ға түссе, жылдық табысыңыз 20 000 долларға дейін азаяды.
Екіншіден, негізгі капитал өзгеріссіз қалады. Сіз пайызын ғана жұмсайсыз, ал миллион доллар орнында тұрады. Егер 95 жасқа дейін өмір сүрсеңіз, негізгі қаражатты пайдаланбайсыз. Ол жай ғана пайдаланылмай жатқан капитал болып қалады.
Аннуитет басқаша жұмыс істейді. Сіз сақтандыру компаниясына: «Менің миллионымды алыңыз, бірақ мен тірі болғанша ай сайын 5 000 доллар төлеп тұрыңыз», – дейсіз. Компания бұған келіседі, өйткені ол статистиканы жақсы біледі. Біреулер ертерек қайтыс болады, енді біреулер ұзақ өмір сүреді. Орта есеппен компания пайда табады, ал сіз қор нарығының немесе банк мөлшерлемелерінің өзгеруіне тәуелді емес кепілдендірілген табысқа ие боласыз.
Америкалықтар неге аннуитеттерді жиі талқылай бастады?
Себебі дәстүрлі зейнетақы жүйелері біртіндеп өз маңызын жоғалтып келеді. Әлеуметтік төлемдер көбіне жеткіліксіз болады, ал 401(k) мен IRA шоттары – бұл тек жинақтар ғана, оларды жоспарлағаннан тезірек жұмсап қою қаупі бар.
Аннуитет басқа құралдардың ешқайсысы бере алмайтын артықшылықты ұсынады – қаражаттың сізден бұрын таусылып қалмайтынына кепілдік береді.
Қанша қаражат қажет?
Қаржылық кеңесшілердің бағалауынша, 250 000 доллар инвестиция жасап, жылдық 5–6% мөлшерлемемен ай сайын шамамен 1 500 доллар алуға болады.
Ал ай сайын 5 000 доллар көлемінде жайлы өмір сүру үшін шамамен 800 000–1 000 000 доллар көлемінде инвестиция қажет болуы мүмкін. Дегенмен нақты сома әрдайым адамның жасына, отбасылық жағдайына және тәуекелге деген көзқарасына байланысты болады.
Бір нәрсе анық: АҚШ-та «зейнетақыны өзіңе сатып алу» идеясы, яғни тек мемлекетке немесе сәттілікке сеніп отырмай, алдын ала кепілдендірілген табыс көзін қалыптастыру барған сайын танымал болуда. Мұның себебі түсінікті де. Өміріңіздің соңына дейін ай сайын 1 500 доллар алып отырған әлдеқайда сенімді, өйткені бұл жинақтың келесі қысқа дейін жететін-жетпейтінін уайымдаудан арылтады.
Дереккөз: MarketWatch
Фото ашық дереккөздерден алынды.
