Жұмыс берушілер қаржыландыратын Initiative Neue Soziale Marktwirtschaft (INSM) сараптамалық орталығының тапсырысы бойынша жүргізілген зерттеуге сәйкес, үкімет зейнетақы сақтандыруы, бала күтіміне байланысты жәрдемақылар және субсидиялар жүйесіне өзгерістер енгізу арқылы шамамен 54 млрд еуро үнемдей алады. Бұдан бөлек, федералдық деңгейде экономикалық өсуді ынталандыратын инвестициялар есебінен тағы 6 млрд еуро табыс түсіру мүмкіндігі бар.
«Бұл мақсатқа жету үшін алдағы төрт жыл ішінде күшіне енетін реформалар пакетін дәл қазірден бастап әзірлеу қажет», – деді Ifo президенті Клеменс Фюст.
Ifo ұсынған реформалар
Ең ірі үнемдеу көзі – әлі мақұлданбаған барлық субсидияларды алдағы төрт жыл ішінде 60%-ға қысқарту. Бұл шара бюджетке 31 млрд еуро үнемдеуге мүмкіндік береді.
Тағы 20 млрд еуроны зейнетақы жүйесін реформалау арқылы үнемдеу ұсынылған. Ifo сарапшылары зейнетақыны жалақы өсіміне емес, инфляция деңгейіне байланысты индекстеу сценарийін есептеген.
Сонымен қатар, төрт жыл ішінде «аналар зейнетақысын» (Mütterrente) – бала тәрбиесіне жұмсалған уақыт үшін ата-аналарға төленетін қосымша төлемді – қазіргі көлемінің 50%-ына дейін қысқарту ұсынылады.
Ал Elterngeld (ата-аналар жәрдемақысы) алу үшін белгіленген табыс шегін 50 мың еуроға дейін төмендету бюджетке қосымша 3 млрд еуро әкелуі мүмкін.
Германиядағы зейнетақы реформасы
Ifo зерттеуімен қатар, үкімет құрған Зейнетақы комиссиясы канцлер Фридрих Мерцке зейнетақы жүйесін реформалау бойынша 30–33 ұсыныстан тұратын пакет ұсынды.
Негізгі бастамалар мыналарды қамтиды:
- Зейнеткерлік жасты кезең-кезеңімен көтеру. Оны халықтың өмір сүру ұзақтығының артуымен байланыстыру ұсынылады. Комиссияның болжамынша, зейнеткерлік жас 2041 жылы – 67,5 жасқа, 2051 жылы – 68 жасқа, ал 2091–2092 жылдары – 70 жасқа жетеді.
- 63 жаста мерзімінен бұрын зейнетке шығу құқығын жою. Яғни, 45 жыл сақтандыру өтілі болған жағдайда зейнетақыны қысқартусыз мерзімінен бұрын алу мүмкіндігін толық алып тастау ұсынылады.
- Швеция үлгісіндегі мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қорын құру. Қызметкерлердің жалпы табысының 0,5%-дан 2%-ға дейінгі бөлігін инвестициялауға кезең-кезеңімен бағыттау жоспарланып отыр.
- «Белсенді зейнетақы» (Aktivrente). 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнеткерлік жасқа жеткеннен кейін жұмысын жалғастыратын азаматтарға салықтық жеңілдіктер енгізілді. Олар айына 2 000 еуроға дейінгі қосымша табысынан салық төлемейді.
Ұсыныстарға қатысты пікірлер
Комиссияның ұсыныстары қоғамда әртүрлі пікір туғызды. Кәсіподақтар мен оппозициялық партиялар болашақ зейнеткерлердің жағдайы нашарлауы мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді.
IG Metall кәсіподағының төрайымы Кристиане Беннер бұл ұсыныстардың өнеркәсіп саласы қызметкерлерінің еңбек және өмір сүру жағдайларын «толықтай елемейтінін» айтты.
Ал Ver.di кәсіподағының төрағасы Франк Вернеке зейнеткерлік жасты ұлғайтуды қолайсыз деп бағалап, көптеген мамандықтарда ауыр физикалық және психологиялық жүктемелерге байланысты 67 жасқа дейін жұмыс істеудің өзі мүмкін емес екенін мәлімдеді.
Өз кезегінде Ifo президенті Клеменс Фюст комиссияның ұсыныстарын теңгерімсіз деп бағалады. Оның айтуынша, олар «таяу жылдары зейнетке шығатын бэби-бумерлер буынының мүддесін қорғайды, бірақ бұл жастарға түсетін ауыртпалықтың артуы есебінен жүзеге асады».
Дереккөз: Reuters
Фото: ашық дереккөздерден.
