Аннуитет — бұл сақтандыру компаниясымен жасалатын келісімшарт, оған сәйкес клиент бір реттік төлем жасайды немесе жарналар енгізеді, ал кейін өмір бойы немесе белгілі бір мерзім ішінде кепілдендірілген тұрақты табыс алып отырады. Ұзақ уақыт бойы мұндай өнімдер қарттықты қамтамасыз етудің ең сенімді тәсілі ретінде қарастырылды: сақтандырушылар жарналарды мемлекеттік және жоғары сенімді корпоративтік облигацияларға салатын.
Бірақ заман өзгерді. Insurance Business America басылымы AM Best есебіне сілтеме жасай отырып жазғандай, соңғы жиырма жылда сала біртіндеп бұрын негізгі белгісі болған консервативті облигациялық портфельдерден алыстап келеді. Оның орнына компаниялар жеке кредит, офшорлық қайта сақтандыру келісімдері және өтімділігі төмен баламалы активтердің күрделі құрылымына бет бұрды.
Өзгерістердің ауқымы резервтерге қарағанда айқын көрінеді. Аннуитеттік міндеттемелер — яғни сақтандырушылардың зейнетақы табысын төлеу жөніндегі уәделері — қазір АҚШ-тағы өмірді сақтандыру және аннуитеттер секторындағы барлық резервтердің үштен бірінен астамын құрайды. Бұл көрсеткіш дағдарысқа дейінгі 2007 жылмен салыстырғанда төрт пайыздық тармаққа өскен.
Бұл өздігінен қауіпті емес. Алаңдаушылық туғызатын жайт — осы міндеттемелерді көтеріп отырған компаниялардың сапасы. AM Best деректеріне сәйкес, 2007 жылдан бері аннуитеттік резервтерді қамтамасыз ететін сақтандырушылардың кредиттік рейтингтері шамамен екі толық сатыға төмендеген. Зерттеу кредиттік қабілеті нашарлаған 95 компанияны анықтады. Олар бірге сектордағы барлық аннуитеттік резервтердің шамамен үштен бірін ұстап отыр.
«Бұл әрі төмен рейтинг алған жаңа ойыншылардың пайда болуымен, әрі бұрыннан келе жатқан компаниялардың рейтингтерінің төмендеуімен байланысты», — деп түсіндіреді AM Best-тің аға директоры Эрик Миллер.
Жеке капитал — негізгі қозғаушы күш
Бұл өзгерістердің артында кім тұр? Көп жағдайда — жеке капитал басқаратын компаниялар. Apollo, Blackstone, KKR секілді ұйымдар аннуитеттік жарналардың тұрақты ағынын («тұрақты капитал» деп аталады) өз инвестициялық стратегияларын қаржыландыру үшін пайдаланып, ірі сақтандыру бөлімшелерін құрды немесе сатып алды.
Табыстылық әсерлі. Жеке кредитке, соның ішінде жария облигацияларға қарағанда кірістілігі жоғары, бірақ өтімділігі төмен құралдарға инвестиция жасай отырып, мұндай ойыншылар клиенттерге дәстүрлі сақтандырушыларға қарағанда жоғары мөлшерлемелер ұсына алады. Бұл стратегия өзін ақтады: олар нарықтың елеулі бөлігін иеленді.
Алайда бұл үрдістің кері жағы да бар. 2026 жылғы наурызда Экономикалық және саяси зерттеулер орталығы жүргізген талдау көрсеткендей, Athene (Apollo-ның сақтандыру бөлімшесі) мен Global Atlantic (KKR бөлімшесі) иелік ететін инвестициялардың шамамен бестен бірі аффилирленген қорларға берілген кредиттерден тұрады. Бұл — реттеушілер үшін бағалау қиын болатын, базалық активтердің ашық еместігіне байланысты «өз-өзіне қызмет ету» формасы.
Реттеушілер әрекетке көшуде
Сақтандыру комиссарларының ұлттық қауымдастығы (NAIC) бұл жағдайға назар аудармай қалған жоқ. 2026 жылғы наурызда жеке инвестицияларды неғұрлым егжей-тегжейлі жіктеуді қамтамасыз етуге бағытталған жаңа есептілік талаптары қабылданды. «Өмірді сақтандыру компанияларының инвестициялық портфельдерін қалай басқаратынының ашықтығы — биылғы жылы реттеушілер үшін басты басымдықтардың бірі», — деді NAIC президенті Скотт Уайт.
Сонымен қатар NAIC бұрынғы Бағалы қағаздарды бағалау жөніндегі мақсатты топты таратып, оның орнына инвестицияланған активтер бойынша жаңа комиссиялық мақсатты топ құрды. Енді реттеушілер нақты тәуекелді көрсетпейді деп есептеген кредиттік рейтингтерді даулауға және жоюға мүмкіндік алды.
Fitch Ratings 2026 жылға арналған Солтүстік Америкадағы өмірді сақтандыру компаниялары бойынша бейтарап болжамды сақтап отыр, бірақ инвестициялық тәуекелдің біртіндеп өсіп келе жатқанын мойындайды. Капиталдың мықты деңгейі, активтер мен міндеттемелерді басқарудың тәртіптілігі және жоғары өтімділік сақталып отыр.
Сонымен бірге Fitch жылдық есепте кредиттік шығындардың біршама өсетінін күтеді және инвестициялар сапасын мұқият бақылауды жалғастыруда. Бір қызығы, сақтандырушылардың 35%-ы келесі жылы жеке орналастыруларға инвестицияларды арттыруды жоспарлап отыр, ал шамамен үштен бірі тікелей аға кредиттеуге экспозицияны ұлғайтуды көздейді. Яғни тәуекелге деген тәбет әлі де жоғары.
Бұл полис иелері үшін нені білдіреді
Зейнетақы табысын күтетін аннуитеттері бар миллиондаған америкалықтар үшін реттеуші жүйе мен оның шектеулері көбіне көзге көрінбейді. Көрінетіні — тек мөлшерлеме мен компанияның атауы. Дәл осы екі көрсеткіш пен олардың артындағы нақты қаржылық жағдай арасындағы алшақтықты қысқарту — қазір реттеушілер мен AM Best алдында тұрған басты міндет.
Екінші жағынан, баламалы инвестициялар сақтандырушыларға жоғары кірістілік ұсынуға мүмкіндік береді, бұл полис иелері үшін тиімді. Негізгі сұрақ — тепе-теңдікте: «жоғары табыстылық» қай сәтте «қолайсыз тәуекелге» айналады?
2026 жылға және одан кейінгі кезеңге болжам
Жеке кредитке инвестициялар, әсіресе тікелей кредиттеу, CLO, жеке ABS және жеке RMBS сияқты сегменттерде, өсе береді деп күтілуде. Сонымен қатар коммерциялық жылжымайтын мүлік нарығы, әсіресе кеңсе сегменті, қысым астында қалып отыр, дегенмен жоғары резервтер есебінен тәуекел біршама жұмсаруда.
Сақтандырушылар капитал тиімділігін арттыру үшін қайта сақтандыру sidecar құрылымдарын және баламалы активтерді басқарушылармен әріптестікті белсенді қолдануда. Sidecar-ларға берілген резервтер 2021 жылдан 2023 жылға дейін дерлік үш есеге өсіп, шамамен 50 млрд долларға жетті.
Дереккөз: https://www.ft.com/content/aa80789e-3c7e-4a51-a968-fbe3fceb1472?syn-25a6b1a6=1
Сурет ашық дереккөздерден
