bs-preloader__icon
ru kz en

Өмірді сақтандыру нарығы: қорытындылар мен жоспарлар

Бірінші қарашада "өмірді сақтандыру" саласы бойынша сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 286,6 млрд. теңгеден асты, өткен жылдың ұқсас кезеңіне қатысты өсім 21,1% -. құрады. Сақтандыру өнімдері бөлінісінде осы кезеңдегі сақтандыру сыйлықақыларының өсуі ҚЖО АҚЖ МС (25,7%); өмірді сақтандыру (16,5%), жазатайым оқиғалардан сақтандыру (115%) бойынша тіркелді. Сақтандыру сыйлықақылары бойынша төмендеу аннуитеттік сақтандыруда (-26,6%) және ауырған жағдайда сақтандыруда (-0,5) байқалады.
Өмірді сақтандыру нарығы: қорытындылар мен жоспарлар

"Халықты сақтандырумен қамту көрсеткіші-сақтандыру сыйлықақыларының ЖІӨ-ге арақатынасы әлі де шағын деңгейде – 0,83%. Биылғы инновациялардың ішінде-17 "сақтандыру шарттары" ХҚЕС жаңа стандарттары, онда сақтандыру шарттарын бағалау және есептілікте көрсету бойынша жаңа талаптар енгізілді. 2023 жылы сақтандырушылар Жаңа сақтандыру өнімдерін – мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі (МБЖЖ) шеңберінде бірлескен зейнетақы аннуитеті мен өмірді жинақтаушы сақтандыруды дамытты", - деп еске салады Коммеск-Өмір ӨСК басқарма төрағасы Олег Ханин. МБЖЖ сақтандырушылар білім беру жүйесіне де, өмірді сақтандыру нарығына да оң әсер еткен перспективалы өнім деп атайды. ҚР Ұлттық Банкінің деректері бойынша 1 қарашадағы жағдай бойынша МБЖЖ шеңберінде өмірді сақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақыларының жалпы көлемі 207,4 млн теңгеден асты.

"Биыл зейнетақы аннуитетінің жасалған шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 48% - ға өсті. Бұл кейінге қалдырылған және бірлескен зейнетақы аннуитеттері сияқты жаңа бағдарламаларды енгізуге байланысты.  Сондай – ақ, ерікті туристік сақтандыру бойынша сыйлықақылар көлемі 2022 жылмен салыстырғанда 22% - ға ұлғайды. Биылғы жылы шетелге шығатын қазақстандықтар ағынының артуы және сақтандырудың цифрлық бағдарламаларының қолжетімділігі оң динамикаға әсер етті. Мысалы, Freedom travel бағдарламасы бойынша сақтандыруды сақтандырушының сайтында 5 минут ішінде өз бетінше онлайн сатып алуға болады. Мұндай сақтандырудың құны болу еліне, күндер санына, маршрутқа және басқа факторларға байланысты, ал сақтандыру жағдайындағы төлемдер таңдалған шарттарға байланысты 10-нан 100 мың еуроға дейін болуы мүмкін", - деп түсіндіреді Freedom Life ӨСК Басқарма төрағасы Азамат Ердесов.

"Өмірдің" Болашағы

2024 жылы негізгі жаңалықтардың бірі балаларға Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан қаражат есептеу, оларды төлеу және пайдалану мәселелері бойынша заңнамалық актілерді қабылдау болады. "Барлық балалардың шоттарына балалардың 18 жасқа толғанға дейін Ұлттық қордың жыл сайынғы инвестициялық табысының 50% аударылатын болады. Аталған аударымдарды "мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі туралы"ҚР Заңы шеңберінде жасалған білім беру жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақысын төлеу үшін пайдалануға болады. Бұл ақша қаражаты қамауға алынбайды, алынбайды, оларға Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де шектеулер қойылмайды. Бұл ретте балалар мен олардың қамқоршылары бұл қаражатты мерзімінен бұрын ала алмайды, бірақ кейіннен білім алуға немесе тұрғын үй жағдайларын жақсартуға ақша пайдалану құқығына ие болады", - дейді Халық Life Басқарма төрағасы Жанар Жубаниязова.

Бұл инновациялар Қазақстан азаматтарының біздің елімізде де, шетелде де жоғары немесе арнайы кәсіптік білім алуға қолжетімділігін кеңейтеді. Ата-аналарды балалардың білім алуына алдын ала ақша жинауға және олардың сақтандыру мәдениетін арттыруға ынталандыратын болады. Бұл өз кезегінде МБЖЖ шеңберінде білім беру жинақтаушы сақтандыру шарттары санының өсуіне әсер етеді.

Девальвация мен инфляция сақтандыру сыйлықақыларының өсуіне және жалпы өмірді сақтандыру нарығының дамуына әсер етуі мүмкін негізгі жағымсыз факторлар болып қала береді. Әдетте, бұл екі фактор табыс деңгейіне, халықтың төлем қабілеттілігіне және өмірді сақтандырудан басқа, адамдарда басқа да басым шығындар болуы мүмкін. "Бірақ мұндай жағымсыз факторлардың өзінде нарықта валюта бағамына индекстелген және девальвация кезінде капиталды сақтауға және үнемдеуге бағытталған доллармен жоғары жылдық сыйақы мөлшерлемесі бар ӨЖС өнімдері бар", - деп еске салады Азамат Ердесов. - Сақтандыру нарығын цифрландыру және халықтың қаржылық сауаттылығын арттыру сақтандыру саласын дамытудың негізгі драйвері болып табылады. Біздің компанияда соңғы үш жылда келісім-шарт жасасуға және полисті онлайн ресімдеуге мүмкіндік беретін 7 бағдарлама пайда болды. Биылғы жылы онлайн өнімдерді әзірлеу және шығару үрдісі жалғасады, өйткені біз олардың халықтың көпшілігінде сұранысқа ие екеніне көз жеткіздік. Мұндай бағдарламаларға мыналар жатады: туристерді ерікті сақтандыру, ауыр аурулардан сақтандыру, ӨЖС бағдарламалары және басқалар".

Жалпы алғанда, өмірді жинақтаушы сақтандыру бағдарламалары бүгінгі таңда ең сұранысқа ие болып саналады, өйткені олар сақтандырумен бірге жинақтардан табыс жинауға және алуға мүмкіндік береді. "Доллармен жылдық сыйақы мөлшерлемесі жоғары – 4% - ға дейін олар доллармен жылдық сыйақы мөлшерлемесі 1% - дан аспайтын банктік депозитке балама болды", - деп атап өтті Freedom Life ӨСК басшысы.

2024 жылдан бастап заңнамалық өзгерістер блогы бұрын болмаған еңбек міндеттерін орындау кезінде қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыруды (ҚЖО МС) жүзеге асыруға қатысты болады.

"Осылайша, зейнетақы алдындағы төлемдер бойынша норма енгізіледі. Мәселен, Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын, еңбек жағдайлары зиянды жұмыстарда істейтін азаматтардың елу бес жасқа толған және олар үшін жиынтығында кемінде сексен төрт ай міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын төлеген кезде арнаулы әлеуметтік төлемге құқығы бар, оның ішінде: шарт шеңберінде зейнетақыға дейінгі аннуитеттік сақтандыру шарты бойынша сақтандыру төлемі ҚЖО МС ай сайын бір ең төменгі күнкөріс деңгейі мөлшерінде", - дейді Олег Ханин. 

Осылайша, арнайы әлеуметтік төлем төрт көзден жүзеге асырылады және жүзеге асырылады:

- республикалық бюджеттен 2 ең төменгі күнкөріс деңгейі (КД) мөлшерінде арнайы кәсіптік жәрдемақы;

- өмірді сақтандыру компанияларынан 1 КД мөлшерінде;

- жұмыс берушілердің қаражаты есебінен 1 КД (КД - 2024 жылға 43 407 теңге) мөлшерінде;

- БЖЗҚ-дан міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен.

Төлемдер зейнеткерлік жасқа толғанға дейін жүргізіледі. Арнайы әлеуметтік төлемдерді алу үшін қызметкерге зиянды еңбек жағдайлары бар жұмыстан кету қажет болады. Басқаша айтқанда, жұмысшылар жалақы мен төлем алу мүмкіндігімен жеңілірек жұмысқа ауыса алады немесе жұмыстан демалысқа шығып, зейнетақы тағайындалғанға дейін төлемдерді алуды жалғастыра алады.

Арнайы әлеуметтік төлемдерді тағайындаудың міндетті шарттары 55 жасқа толу және соңғы 7 жылда БЖЗҚ-ға кәсіби зейнетақы аударымдарының болуы болып табылады.

Келесі жылы сақтандыру шарттары бойынша төлемдерді ресімдеу және алу электрондық нысандарға өтеді. Қаржыгерлердің айтуынша, бұл инновациялар сақтанушыларға сақтандыру төлемдерін алу кезінде аз уақыт пен күш жұмсау үшін ыңғайлылыққа бағытталған. Бұл ретте сақтандыру компаниясынан сақтандыру төлемін алу уақыты қысқарады.

"Міндетті сақтандыру шарттарын жасасу кезінде сақтандыру агенттерінің делдалдық қызметіне жол берілмейді. Бұл өзгеріс сақтандырушылардың міндетті сақтандыру шарттарын жасасу бойынша шығыстарын барынша азайтады және сақтандырудың осы нысаны бойынша олардың кірістілігін арттырады. Сонымен қатар, сақтандыру агенті кемінде үш жылда бір рет сақтандыру ұйымы ұйымдастырған кәсіби қайта даярлаудан өтеді. Бұл өзгерістер сақтандырушылардың міндетті сақтандыру шарттарын жасасу бойынша шығыстарын барынша азайтады. Ал агенттердің кәсіптік қайта даярлаудан өтуі сақтандыру агенттерінің кәсіптік даярлығын арттыруға ықпал етеді, бұл агенттер көрсететін сақтандыру қызметтерінің сапасына оң әсер етеді", - деді Басқарма төрағасы Халық Life.

Компанияда 2024 жылы нарықтың өсуіне қарыз алушылардың өмірін сақтандыру нарығындағы негізгі ойыншылардың ынтымақтастығын одан әрі дамыту және ЕДБ жүргізушілерімен өмірді жинақтаушы сақтандыру, мемлекет сыйлықақысы (МБЖЖ) бар балалардың пайдасына өмірді жинақтаушы сақтандыруды белсенді ілгерілету, сондай-ақ сақтандыру шарттарын онлайн сатуды дамыту сияқты факторлар оң әсер етеді деп күтілуде. "Осыны ескере отырып, біз "өмірді сақтандыру" сыныбы бойынша сыйлықақылар орта есеппен 15% - ға артуы мүмкін деп бағалаймыз", - деп түйіндеді Жанар Жубаниязова.

Ашық дереккөздерден алынған сурет

Қазақстанда жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналары енгізілді

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап өз қызметкерлерінің пайдасына өз қаражаты есебінен жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналарын (ЖбМЗЖ) кезең-кезеңімен енгізу басталды, биыл 1,5% - дан 2028 жылға қарай 5% - ға дейін. Қартайған шағында бұл қызметкерлер қосымша жинақтаушы зейнетақы төлемімен қамтамасыз етіледі, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің баспасөз қызметі.

Бұл шара қазақстандықтардың жас ұрпағын қолдауға бағытталған, олардың зейнетақы мөлшері олардың зейнетақы аударымдарына тікелей байланысты болады. Олардың зейнетақысы үш компоненттен құралады: мемлекеттен базалық зейнетақы, жинақтаушы зейнетақы – Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына аударымдар есебінен және шартты-жинақтаушы зейнетақы – жұмыс берушілердің жарналары есебінен.

ЖбМЗЖ енгізу, әсіресе, ынтымақты өтілі жоқ (1998 жылға дейін) немесе ынтымақты жүйеде өтілі шамалы азаматтар үшін өзекті.

Осылайша, әлемдік тәжірибені ескере отырып, азаматтарды зейнетақымен қамсыздандыру үшін мемлекеттің, жұмыс берушінің және қызметкердің қатысуымен ортақ жауапкершілік қолданылатын болады.

Салық кодексіне сәйкес ЖбМЗЖ төлеу бойынша жұмыс берушінің шығыстары салық салынатын табыстан шегерімге жатқызылғанын атап өту қажет. Тиісінше, жұмыс берушіге жүктеме қолайлы деңгейде қалады.

Ашық дереккөздерден алынған сурет

Бөлісу
Сондай-ақ, қараңыз
ҚНРДА-да сақтандыру заңнамасының өзгертулері туралы айтты
ҚНРДА-да сақтандыру заңнамасының өзгертулері туралы айтты

Шілдеде президент сақтандыру нарығын реттейт...

Неліктен өмірді ипотекалық сақтандыру тиімді
Неліктен өмірді ипотекалық сақтандыру тиімді

Ипотекалық сақтандыру - тұрғын үй сатып алу үш...

Ең қызықты материалдар сіздің электронды поштаңызда. Біздің жаңалықтарға жазылыңыз.

Сарапшыға сұрақ қойыңыз
Сарапшыға сұрақ қойыңыз
Өтініш қалдыру