Бірақ ең маңыздысы – егер сіз мерзімінен бұрын зейнетке шығуды шешсеңіз, айтарлықтай қаржылық шығынға ұшырауыңыз мүмкін. Дегенмен, мұны заңды түрде болдырмаудың бір жолы бар – аннуитетті пайдалану. Енді бәрін рет-ретімен қарастырайық.
Social Security қалай жұмыс істейді: мемлекеттік жасына байланысты зейнетақы
Social Security – жұмыс істейтін әрбір америкалық салық төлейтін мемлекеттік бағдарлама. Белгілі бір жасқа жеткеннен кейін азамат мемлекеттен ай сайынғы төлем ала бастайды.
Мұндағы басты ерекшелік – толық көлемдегі зейнетақыны алу жасы адамның туған жылына байланысты. 1960 жылы немесе одан кейін туғандар үшін (яғни қазіргі зейнеткерлердің басым бөлігі үшін) толық зейнеткерлік жас – 67 жас.
Алайда заң бойынша төлемдерді 62 жастан бастап алуға болады. Дәл осы жерде негізгі мәселе туындайды. Егер сіз төлемдерді 62 жастан бастасаңыз, ай сайынғы төлеміңіз 67 жасқа дейін күткен адаммен салыстырғанда 30%-ға төмен болады.
Мысалы, егер сіздің толық зейнетақыңыз 67 жаста айына 1000 доллар болса, 62 жаста сіз небәрі 700 доллар ғана аласыз. Ең маңыздысы – бұл айырмашылық өмір бойы сақталады.
Бірақ жақсы жаңалық та бар. Егер сіз төлемдерді 70 жасқа дейін кейінге қалдырсаңыз, онда төлем көлемі толық соманың 124%-ына дейін өседі. Яғни жоғарыдағы мысалда 1000 доллардың орнына айына 1240 доллар аласыз.
Сондықтан әр адам таңдау жасайды: зейнетке ертерек шығып, өмір бойы аз төлем алу немесе біраз күтіп, қартайғанда әлдеқайда жоғары табысқа ие болу.
62 мен 67 жас аралығында қалай күн көруге болады?
Елестетіп көріңіз. Сіз 62 жастасыз. Жұмыстан шаршадыңыз. Белгілі бір жинақтарыңыз бар – мысалы, 401(k) шоты немесе басқа жинақ қаражаты.
Бірақ сіз Social Security төлемдерінің 30%-ға азайғанын қаламайсыз. Сондықтан 67 немесе тіпті 70 жасқа дейін күтіп, мемлекеттен ең жоғары төлем алғыңыз келеді.
Сонда сұрақ туындайды: 62 жастан 67 жасқа дейін неге өмір сүресіз?
Жұмыс істегіңіз келмейді немесе денсаулығыңыз мүмкіндік бермейді. Social Security төлемдерін әлі алмайсыз немесе азайтылған мөлшерде алғыңыз келмейді. Ал жинақтарыңыз шексіз емес. Егер олардан ай сайын ақша алып отырсаңыз, қаражаттың 90 жасқа дейін жетпеу қаупі бар.
Бұл мәселенің шешімі бар. Ол – аннуитет.
Аннуитет дегеніміз не және ол қалай көмектеседі?
Аннуитет – сақтандыру компаниялары ұсынатын қаржылық өнім.
Қарапайым тілмен айтқанда, сіз сақтандыру компаниясына белгілі бір ірі соманы бересіз, ал компания өз кезегінде сізге белгілі бір мерзім ішінде немесе өмір бойы тұрақты ай сайынғы табыс төлеуге міндеттенеді.
Ең маңыздысы – аннуитетті өз мақсатыңызға қарай бейімдеуге болады.
Мысалы, сізге өмір бойғы табыс қажет емес. Сізге тек бес жылға (62 жастан 67 жасқа дейін) немесе сегіз жылға (62 жастан 70 жасқа дейін) табыс қажет. Мұндай өнім мерзімді аннуитет деп аталады.
Егер сіз 62 жаста жұмыстан шығып, Social Security төлемдерін 67 жаста бастауды жоспарласаңыз, сізге бес жылдық аннуитет қажет болады. Ал 70 жасқа дейін күткіңіз келсе, сегіз жылдық аннуитет таңдайсыз.
Мерзім неғұрлым қысқа болса, ай сайынғы төлем соғұрлым жоғары болады. Себебі сақтандыру компаниясына сіздің қаражатыңызды ондаған жылға созып төлеудің қажеті жоқ.
SPIA – аннуитеттің ең қарапайым түрі
Ең қарапайым әрі түсінікті нұсқа – ағылшын тіліндегі атауы SPIA (Single Premium Immediate Annuity) болатын біржолғы жарнамен сатып алынатын аннуитет.
Сіз бір рет ірі көлемде төлем жасайсыз (мысалы, 100 мың доллар), ал сақтандыру компаниясы келесі айдан бастап сізге төлем жүргізе бастайды.
Мұнда ешқандай күрделі схема немесе жасырын шарт жоқ. Барлығы түсінікті және болжамды.
Аннуитет таңдағанда арнайы агрегатор сайттарды пайдалануға болады. Мысалы, blueprintincome.com немесе annuityadvantage.com. Бұл платформаларда салатын соманы енгізіп, әртүрлі компаниялар қанша төлейтінін бірден көруге болады.
2025 жылдың қыркүйегіндегі нақты мысалға сәйкес, Флорида штатындағы 60 жастағы әйел 10 жылдық аннуитетке 100 мың доллар салады. Нәтижесінде ол 10 жыл бойы ай сайын шамамен 1003–1045 доллар алады.
Егер салым көлемі 200 мың доллар болса, ай сайынғы төлем шамамен 2006–2098 долларға дейін өседі.
Қолма-қол ақша орнына 401(k) шотын пайдалануға бола ма?
Америкалықтардың көпшілігі жинақтарын банктік депозиттерде емес, 401(k) және IRA сияқты зейнетақы шоттарында сақтайды.
Бұл қаражатты кез келген уақытта ала салуға болмайды. Егер 59,5 жасқа дейін шешіп алсаңыз, айыппұл төлеуге тура келеді.
Алайда осы жастан кейін бұл қаражатты аннуитет сатып алуға пайдалануға болады.
Оның үстіне, 2019 жылы қабылданған SECURE Act заңынан кейін жұмыс берушілерге аннуитеттерді 401(k) жоспарларының құрамына енгізу оңайырақ болды.
Мысалы, BlackRock пен Fidelity сияқты ірі компаниялар мұндай өнімдерді қазірдің өзінде ұсынады.
BlackRock компаниясының LifePath Paycheck өніміне сәйкес, қызметкер жұмыс істеп жүріп 401(k)-ке жарна аударады. 55 жасқа қарай жинақтың шамамен 15%-ы болашақтағы өмір бойғы табысқа бағытталады, ал 65 жасқа келгенде бұл үлес 30%-ға жетеді. Зейнетке шыққан кезде жинақтың бір бөлігі автоматты түрде аннуитетке айналады.
Дегенмен мұндай тәсілдің екі кемшілігі бар.
Біріншіден, бұл – өмір бойғы аннуитет. Яғни төлемдерді бес-сегіз жыл емес, өміріңіздің соңына дейін аласыз.
Екіншіден, білікті зейнетақы шотынан төленетін барлық төлемдерге толық көлемде салық салынады. Ал салық төленіп қойған қаражатқа сатып алынған аннуитеттерде салықтық режим өзгеше болуы мүмкін.
Бұл стратегияның артықшылықтары мен кемшіліктері
Бұл тәсілдің бірнеше маңызды артықшылығы бар.
- Social Security төлемдерін алғанға дейін тұрақты кепілдендірілген ай сайынғы табысқа ие боласыз.
- 67 немесе 70 жасқа дейін күтіп, мемлекеттен ең жоғары төлем мөлшерін ала аласыз.
- Қаржылық алаңдаушылық азаяды, өйткені сізде қайтадан тұрақты табыс көзі пайда болады.
Сонымен қатар кемшіліктері де бар.
- Әдетте бастапқыда 100–200 мың доллар көлемінде қомақты қаражат қажет.
- Аннуитет бойынша төлем мөлшері нарықтағы пайыздық мөлшерлемелерге байланысты.
- Кейбір аннуитет өнімдері күрделі құрылымы мен комиссиялары үшін сынға ұшырайды. Дегенмен ең қарапайым SPIA аннуитеттерінде комиссиялар әдетте төмен болады және төлемдердің құрамына енгізілген.
- Егер аннуитет 401(k) шотындағы қаражат есебінен сатып алынса, алынатын төлемдерге салық салынады.
Дереккөз: Bankrate материалы негізінде.
Фото: ашық дереккөздерден.
