«Кейде клиенттер мүлде жоқ заңдарға сілтеме жасайды, – дейді компания өкілі. – Ал кей жағдайда заңның өзі бар болғанымен, оның түсіндірмесі түбегейлі қате болады. Соңғы уақытта алғаш қарағанда сенімді көрінетін, бірақ мұқият тексергенде негізсіз болып шығатын шағымдар көбейіп келеді».
Мүлікті сақтандырумен айналысатын тағы бір ірі компанияның сақтандыру төлемдерін реттеу жөніндегі мамандары жасанды интеллект қолданылғанының тағы бір айқын белгісіне тап болды. Ұсынылған құжаттардың бірінде ChatGPT маңызды тұстарды ерекшелеу үшін қолданатын жұлдызшалар (*) сол күйі қалып қойған.
«Адамдар ChatGPT-ке бірнеше мәлімет енгізіп, олардың орнына шағым жазып беруді сұрай алады. Біз мұндай жағдайлармен нақты кездесіп жүрміз», – деді сақтандыру компаниясының өкілі.
Бұл жағдайлар елдің сақтандыру саласында жаңа мәселелердің пайда болғанын көрсетеді. Себебі тұтынушылардың саны артып, олар шағымдар мен апелляцияларды дайындау үшін генеративті жасанды интеллект құралдарын пайдалана бастады. Чат-боттар сақтандыру терминдері мен құқықтық ұғымдарды түсіндіруге көмектескенімен, олар әлі де «галлюцинацияға» бейім: жоқ заңдарды, ойдан шығарылған сот тәжірибесін және қате құқықтық түсіндірмелерді сенімді түрде ұсына алады.
Сала өкілдерінің айтуынша, көптеген тұтынушылар мұндай материалдарды өздері тексерместен ұсынады. Дегенмен сақтандырушылар мұндай шағымдарды тек жасанды интеллект жасаған деген күдікпен бірден қабылдамай тастай алмайды. Өйткені талап арыз тіркелгеннен кейін дауларды реттеу бөлімдері әрбір уәжді қарап, ресми жауап беруге міндетті.
«Құжаттың қалай жазылғанына қарамастан, біз әрбір келіп түскен өтінішті қарауға тиіспіз, – дейді жергілікті сақтандыру компаниясының өкілі. – Егер дау 2020 жылы сатылған полиске қатысты болса, бастапқы құжаттарды тауып, әр жолын тексеруге тура келеді. Бұл көп уақыт пен ресурсты талап етеді».
Сақтандыру компанияларының мәліметінше, ЖИ-ді кеңінен қолдану әкімшілік жүктемені арттырып отыр. Бұған дейін мобильді сервистер өтініштер мен шағымдарды беруді жеңілдетсе, енді генеративті ЖИ нормативтік актілерге сілтемелері, құқықтық дәлелдері және болжамды сот тәжірибесі бар көлемді құжаттарды санаулы секундта жасай алады.
Биылғы жылдың бірінші тоқсанында Кореяның 39 сақтандыру компаниясына жалпы саны 15 996 шағым келіп түсті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 19,3%-ға көп және 2016 жылдан бері тіркелген ең жоғары тоқсандық өсім болып отыр. Шағымдардың 65,4%-ы сақтандыру төлемдеріне қатысты дауларға тиесілі. Оның ішінде мүлікті сақтандыру компаниялары – 11 108, өмірді сақтандыру компаниялары 4 888 шағым қабылдаған.
Компаниялар нақты қанша өтініштің ЖИ көмегімен дайындалғанын анықтай алмайтынын айтқанымен, сала мамандары бұл технология өтініштердің бұрынғыдан әлдеқайда ұзақ әрі күрделі болуына ықпал етіп отырғанын атап өтеді.
«Қазір мұндай құжаттар әлдеқайда көлемді, өйткені клиенттер оларды енді нөлден бастап өздері жазбайды», – дейді мүлікті сақтандыру компаниясының өкілі.
Бір жағдайда сақтанушы бірнеше ай ішінде бір дауға қатысты ондаған шағым жолдаған. Әр нұсқасы жасанды интеллект көмегімен аздап қана өзгертіліп отырған.
Кейбір сарапшылардың пікірінше, реттеуші органдардың бақылауының күшеюі күтпеген ынталандыру факторларын қалыптастыруы мүмкін. Қаржы реттеушілері тұтынушылардың құқықтарын қорғауға көбірек көңіл бөліп, сақтандырушылар шағымдар статистикасына мұқият қарай бастағандықтан, кейбір сақтанушылар қайта-қайта шағымдану өтемақы алу мүмкіндігін арттырады деп есептейді.
Реттеушілер генеративті жасанды интеллект сақтандыру алаяқтығына ықпал етуі мүмкін деген белгілерді де бақылауда ұстап отыр. Осы айдың басында Қаржылық қызметтер жөніндегі комиссия жасанды интеллект көмегімен жасалған медициналық құжаттарды, оның ішінде диагноздар мен емдеу туралы егжей-тегжейлі анықтамаларды пайдалану арқылы жалған сақтандыру төлемдерін алуға бағытталған жаңа схемалар анықталғаннан кейін қарсы шаралар әзірленіп жатқанын хабарлады.
Мәселе медициналық ақпаратқа қол жеткізуге қатысты заңнамалық шектеулермен де күрделене түседі. Кореяның «Медициналық қызмет туралы» заңына сәйкес, пациенттің келісімінсіз медициналық құжаттар үшінші тұлғаларға берілмейді. Бұл сақтандыру компанияларының ұсынылған құжаттарды дербес тексеру мүмкіндігін шектейді.
Жасанды интеллект қолданылатын алаяқтық схемалардың көбеюі сақтандыру саласындағы жалпы алаяқтықтың өсуімен қатар жүріп жатыр. Қаржылық қадағалау қызметінің мәліметінше, өткен жылы анықталған жеке сақтандыру алаяқтығының көлемі рекордтық 1,16 трлн вонға (767,3 млн АҚШ доллары) жетті. Бұл көрсеткіш 2022 жылдан бері тұрақты өсіп келеді. Сол жылы алғаш рет 1 трлн воннан асты.
Ең үлкен алаңдаушылық тудыратын жайттардың бірі – ЖИ көмегімен медициналық құжаттарды қолдан жасау. Соңғы жағдайлардың бірінде екі баласы бар әйел балалары ауруханаға барғандай етіп жалған құжаттар жасап, сақтандыру төлемдерін алғаны үшін ұсталды. Ол ұсынған диагноз анықтамалары мен медициналық шығындар туралы құжаттар соншалықты сапалы қолдан жасалғандықтан, оларды түпнұсқадан ажырату өте қиын болған.
Тағы бір жағдайда ер адам міндетті медициналық құжаттарды, оның ішінде диагноз анықтамаларын, егжей-тегжейлі шоттарды және түбіртектерді қолдан жасағаны үшін ұсталды. Егер сақтандыру компаниясы сол аурухананың басқа пациенттеріне берілген құжаттардағы ресми мөр мен дәрігерлердің қолтаңбаларындағы айырмашылықтарды байқамағанда, бұл алаяқтық анықталмай қалуы мүмкін еді.
Сақтандыру компаниялары бұған қарсы шараларды әзірлеп жатыр. KB Insurance әрбір сақтандыру талабындағы тәуекел деңгейін бағалап, күмәнді белгілері бар өтініштерді автоматты түрде жіктейтін жүйе енгізді. KakaoPay Insurance сақтандыру талаптары бойынша құжаттарды және қайталанатын талаптардың үлгілерін талдау үшін жасанды интеллектіні пайдаланады. Ал DB Insurance ұйымдасқан сақтандыру алаяқтығын анықтау мақсатында үлкен деректерге негізделген сақтандыру алаяқтығын талдау және тергеу жүйесін қолданады.
Сонымен қатар сала өкілдері ЖИ технологиялары дамыған сайын жалған құжаттарды анықтау барған сайын қиындай түсетінін айтып алаңдайды.
«Жалған құжат жасау технологиялары мен оларды анықтау технологиялары арасындағы бәсекелестік жалғаса береді, – дейді сақтандыру саласындағы дереккөз. – Түптеп келгенде, тұтынушылардың қағаз құжаттарды ұсынуын қажет етпейтін, ауруханалардың деректерін сақтандырушыларға тікелей жеткізетін Silsun24 сияқты цифрлық жүйелерді кеңінен енгізу қажет».
Дереккөз: The Korea Times
Фото: ашық дереккөздерден алынған.
