«Көптеген канадалықтар корпоративтік сақтандыру немесе жинақтар жақындарын қорғауға жеткілікті деп ойлайды, бірақ өмірлік жағдайлар өзгерген кезде мұндай болжамдар қорғаныс жүйесінде олқылықтар қалдырады, — дейді Гамильтон (Онтарио) қаласынан сақтандыру кеңесшісі Люси Лукич. — Адамдар сақтандыруды ұзақ мерзімді қаржылық негіздің бір бөлігі ретінде қарастыруы қажет».
Бұл тұжырымды сандар да растайды. Салалық сауалнамаға сәйкес, канадалықтардың шамамен 42%-ында өмірді сақтандыру жоқ немесе оның бар-жоғына сенімді емес. Сақтандыру полисі жоқтардың 65%-ы алдағы бес жыл ішінде оны сатып алу ықтималдығы төмен екенін айтқан. Бұл жағдай асырауында адамдары бар немесе ипотека сияқты елеулі қаржылық міндеттемелері бар отбасылар үшін ерекше алаңдатарлық.
Полисі бар адамдардың өзінде де сақтандыру көлемі жеткіліксіз болуы мүмкін. MyChoice компаниясының зерттеуі Канададағы ұсынылатын және нақты сақтандыру деңгейі арасындағы алшақтықты көрсетеді. Орта есеппен бір үй шаруашылығына ұсынылатын сақтандыру көлемі шамамен 595 мың доллар болса, нақты қорғаныс деңгейі — шамамен 509 мың доллар. Бұл көптеген өңірлерде айтарлықтай тапшылық бар екенін білдіреді. Өмір сүру құны жоғары Онтарио сияқты провинцияларда бұл айырмашылық одан әрі ұлғая түседі, демек, негізгі асыраушы қайтыс болған жағдайда отбасылар табысты алмастыру немесе қарыздарды жабу кезінде қиындықтарға тап болуы мүмкін.
«Адамдар қандай да бір сақтандыру бар болса, жеткілікті деп ойлайды, бірақ ипотека немесе білім беру шығындары сияқты міндеттемелерді ескергенде, көп отбасыларға өздері түсінгеннен әлдеқайда жоғары қорғаныс қажет», — дейді Лукич. Оның айтуынша, көптеген адамдар отбасының асыраушысы қайтыс болғаннан кейін тұрмыстық өмір деңгейін қанша уақыт сақтауы керек екенін дұрыс бағаламайды, бұл қажетті сақтандыру көлемін есептеуге тікелей әсер етеді.
Құны, күрделілік және қате түсініктер
Қолжетімділік мәселесі көптеген сақтандырылмаған канадалықтар үшін негізгі кедергі болып отыр. Өмірді сақтандыруы жоқ адамдардың шамамен үштен бірі оны тым қымбат деп санайды, бұл көрсеткіш балалары бар отбасылар арасында одан да жоғары. Бағаға қатысты алаңдаушылық сақтандырудың күрделілігі туралы түсініктермен және медициналық тексеру полисті мақұлдауға кедергі болады деген оймен күшейе түседі. Мұндай қате түсініктер адамдарды қорғаныс мәселесін тіпті талқылаудан да алыстатуы мүмкін.
Лукич өз тәжірибесінде бұл кедергілерді жиі түсіндіреді: «Адамдар полистердің қалай жұмыс істейтінін және олардың қаржылық жоспарға қалай кіріктірілетінін түсінген кезде, бюджетке сай келетін нұсқаларды табады. Біздің кеңесшілер ретіндегі міндетіміз — ақпаратты адамдар үшін маңызды мақсаттармен байланысты түрде түсіндіру. Сонда отбасылар болашағына дұрыс шешім қабылдайды».
Саладағы кейбір сарапшылар сақтандырудағы осындай тапшылықты өсу мүмкіндігі ретінде қарастырады. Клиенттерді оқыту құралдарын жеңілдетуге, цифрлық қолжетімділікті арттыруға және орта тапқа бейімделген шешімдер ұсынуға инвестиция салған сақтандырушылар мен брокерлер көбірек канадалықты қамти алады. Онлайн андеррайтинг пен цифрлық өтінімдер сатып алушылар үшін кедергілерді азайтып, әсіресе дәстүрлі процестерден қорқатын немесе оны тым ұзақ әрі күрделі деп санайтын адамдар үшін процесті жеңілдетеді.
Қоғамдық көзқарас және мінез-құлық алшақтығы
Қоғамдық көзқарас адамдардың қорғанысқа беретін құндылығы мен олардың нақты сақтандыру шешімдері арасындағы алшақтықты көрсетеді. Көптеген канадалықтар өмірді сақтандыру маңызды екенін біледі, бірақ олардың аз бөлігі ғана тиісті полистерге ие. Білім мен іс-әрекет арасындағы бұл айырмашылық қолжетімді шешімдер мен сапалы кеңес берудің қажеттілігін көрсетеді.
Жастар және өмір кезеңдері
Жас адамдар, әсіресе асырауындағы адамдары жоқтар, өмірді сақтандыруды сирек сатып алады. Кейбіреулері оны кейінгі жас кезеңдерге қалдырады, бұл уақыт өте келе жоғары жарналарға немесе денсаулық жағдайына байланысты шектеулі мүмкіндіктерге әкелуі мүмкін. Сала сарапшылары сақтандыру қажеттілігін өмірдегі маңызды өзгерістер кезінде қайта қарап отырудың маңыздылығын атап өтеді: некеге тұру, үй сатып алу, бала туу немесе жеке бизнес бастау сияқты жағдайларда.
«Өмір тұрақты емес. Міндеттемелер өзгерген сайын сақтандыру қажеттілігі де өзгереді. Жиырма жаста сәйкес келген қорғаныс отбасы пайда болғанда жеткіліксіз болуы мүмкін. Тұрақты түрде қайта қарау адамдардың шынайы қажеттіліктеріне сай қорғаныс алуын қамтамасыз етеді», — дейді Лукич.
Ол сондай-ақ өмір сүру құнының өсуі мен үй шаруашылықтарының қарыз жүктемесі сақтандыру шешімдеріне әсер ететінін айтады. Ипотека, білім беру шығындары және күнделікті шығындар арасында теңгерім сақтап отырған отбасылар кейде сақтандыруды кейінге қалдырады немесе аз көлемін таңдайды, ал шын мәнінде ол дағдарыс жағдайында тұрақтылықты қамтамасыз ете алады. Ол сақтандыруға сенімсіздік сезінетін адамдарды сұрақ қойып, әртүрлі қорғаныс деңгейлерін зерттеуге шақырады.
Қорытынды
Канададағы өмірді сақтандыру нарығы тұрақты өсім көрсетіп отырғанымен, парадоксалды жағдайға тап болып отыр: рекордтық сыйлықақылар жиналса да, халықтың елеулі бөлігі сақтандырумен қамтылмаған. Бұл қайшылық үй шаруашылықтарына түсетін экономикалық қысым мен қарапайым отбасыларға арналған қолжетімді әрі түсінікті шешімдердің қажеттілігін көрсетеді.
Алдағы жылдары сала алдында бірнеше негізгі міндет пен мүмкіндік тұр. Біріншіден, сақтандыру қымбат деген түсінік кедергісін еңсеру қажет. Екіншіден, цифрлық трансформация шешуші рөл атқарады: онлайн рәсімдеу, ашық процесс және электрондық қолтаңба стандартқа айналуы тиіс. Үшіншіден, қаржылық кеңес берудің маңызы арта түседі, өйткені білім мен нақты әрекет арасындағы алшақтықты тек белсенді түсіндіру арқылы қысқартуға болады.
Лукич айтқандай, бастысы — ашық диалог: «Адамдар өз сұрақтарының естілетінін сезінгенде және сақтандыру күрделі өнім ретінде емес, түсінікті құрал ретінде ұсынылғанда, олар оны шығын емес, отбасының тыныштығына салынған инвестиция ретінде қабылдай бастайды. Бұл — біздің жұмысымыздың басты мақсаты».
