Негізгі қате түсінік — МӘМС немесе базалық медициналық сақтандыру барлық мәселені шешеді деген ой. Іс жүзінде стандартты медициналық сақтандыру тек ауруханаға жатқызу, емдеу және операция шығындарын жабады. Ал қатерлі ісік, инсульт немесе инфаркт сияқты ауыр дерттер әлдеқайда үлкен қаржылық салдарға әкеледі: ұзақ оңалту кезеңі, табыстың жоғалуы, реабилитация шығындары және өмір салтын өзгерту. Мұның бәрі стандартты сақтандырумен өтелмейді.
Осы жерде ауыр дерттерді сақтандыру көмектеседі. Кәдімгі медициналық сақтандырудан айырмашылығы, ол полисте көрсетілген диагноз қойылған кезде сақтандырылған адамға біржолғы төлем жасайды. Бұл қаражатты кез келген мақсатқа жұмсауға болады: қымбат емге, күтуші қызметіне, тұрғын үйді бейімдеуге немесе жоғалған табысты өтеуге — яғни жинақты жұмсамау және активтерді сатпау үшін.
50 жастан асқан адамдар үшін мұндай қорғаныстың маңыздылығы күрт артады. Сарапшылардың айтуынша, жас ұлғайған сайын онкологиялық аурулар, жүрек-қантамыр жүйесі ауруларының қаупі едәуір өседі. Cancer Research UK деректеріне сәйкес, қатерлі ісік жағдайларының жартысынан көбі 70 жастан асқан адамдарда анықталады.
50+ ипотекалық клиенттер
Ипотекасы бар клиенттер — бөлек тақырып. 50 жастан асқан қарыз алушылар үшін бұл мәселе әсіресе өзекті. Олар үшін өмір мен денсаулықты сақтандыру 20–30 жастағыларға қарағанда 6–7 есе қымбатқа түседі. Мысалы, 3 млн рубль несие сомасында 50 жастан асқан адам үшін полис жылына 27 мыңнан 126 мың рубльге дейін тұруы мүмкін, ал жас қарыз алушы 6,5–20,5 мың рубль ғана төлейді.
Сондықтан 50 жастан асқан қарыз алушылардың шамамен 10%-ы сақтандырудан саналы түрде бас тартып, оның орнына жоғары пайыздық мөлшерлемені таңдайды. Қалғандары не қосымша қаржылық жүктемені көтереді, не денсаулықтағы мәселелерін жасыруға тырысады, бұл сақтандыру жағдайы туындағанда төлемсіз қалу қаупін арттырады.
Ипотекалық клиенттер үшін арнайы өнімдер де бар, мысалы, несие қалдығына байланысты өмірді сақтандыру. Мұндай бағдарламаларда сақтандыру сомасы ипотека төленген сайын автоматты түрде азаяды, сәйкесінше полис құны да әділ болады. Алайда 50 жастан асқан қарыз алушылар үшін максималды сақтандыру сомасы жиі шектеледі (мысалы, жастарға қарағанда екі есе төмен), мұны да ескеру қажет.
50 жастан асқандар үшін полис түрлерінің айырмашылығы
Бірінші нұсқа — «кепілдендірілген сақтандыру» (guaranteed acceptance), көбіне «медициналық сұрақтарсыз» деп жарнамаланады. Ол шынымен 50–80 жас аралығындағы барлық адамдарға қолжетімді, бірақ айтарлықтай шектеулері бар: сақтандыру сомасы төмен, күту кезеңі бар (әдетте 1–2 жыл, осы уақыт ішінде табиғи себептерден қайтыс болса, тек төленген жарналар қайтарылады) және ең маңыздысы — ауыр дерттерге қамту жоқ.
Екінші нұсқа — медициналық андеррайтингпен полистер. Мұнда денсаулық пен өмір салты туралы сұрақтарға жауап беру қажет, бірақ оның орнына әлдеқайда жоғары сақтандыру қорғанысын алуға, ауыр дерттерді қамтуды қосуға және шарт күшіне енген күннен бастап төлемге үміт артуға болады. Денсаулығы салыстырмалы түрде жақсы адамдар үшін бұл көбіне тиімді әрі сенімді таңдау.
Қайсысын таңдау керек?
Барлығына бірдей әмбебап жауап жоқ. Таңдау денсаулық жағдайына, қаржылық мақсаттарға және асырауындағы адамдардың болуына байланысты.
Егер сізде кәмелетке толмаған балалар немесе ірі өтелмеген несиелер болса, қайтыс болу жағдайына шұғыл қорғаныс қажет — бұл жағдайда міндеттемелер өтелгенге дейінгі мерзімге арналған өмірді мерзімді сақтандыру тиімді.
Егер ауыр дерт салдарынан жұмыс істей алмай, табыстан айырылып қалудан қорықсаңыз, онда ауыр дерттерді сақтандыру немесе табысты сақтандыру (income protection) қажет. Кейбір елдерде мұндай өнімдер салықтық жеңілдіктер де береді.
Егер мақсатыңыз — мұра қалдыру, оны салықтардан қорғау және балалар арасында әділ бөлу болса, онда өмірді тұрақты сақтандыру қолайлы. Ал басты алаңдаушылық — қартайғанда ауыр аурудан кейін жалғыздық пен дәрменсіздік болса, ұзақ мерзімді күтім опциясы бар бағдарламаларға назар аударған жөн.
Қалай болғанда да, 50 жастан кейін сақтандыру туралы шешім қабылдау мұқият ойлауды және маманмен кеңесуді талап етеді. Бірақ негізгі қорытынды өзгермейді: жас — қорғаныстан бас тартуға себеп емес, керісінше оны анағұрлым ойластырылған әрі нақты етуге сигнал.
Фото ашық дереккөздерден
