Бұл қарқынды өсім клиенттердің шағымдарының көбеюі аясында орын алуда. Тұтынушылар жасырын комиссиялар мен сақтандырушылардың адал емес әрекеттері салдарынан қаражатынан айырылып жатыр.
ULIP — өмірді сақтандыру мен пайлық инвестициялық қорларға салымды біріктіретін гибридті өнім. Кепілдендірілген төлемі бар дәстүрлі полистерден айырмашылығы — ULIP табыстылығы нарықтағы жағдайға тікелей тәуелді, ал инвестициялық тәуекелдің 100%-ы клиентке жүктеледі. Соған қарамастан, жергілікті нарықта басымдыққа ие Guardian Life of the Caribbean және Sagicor Financial Company компаниялары клиенттерге комиссия құрылымы, базалық активтердің құрамы және нақты тәуекелдер туралы толық ақпаратты жиі ұсынбайды. Бұл ашықтық пен адалдық қағидаттарының бұзылуына әкеледі.
Халықаралық тәжірибе, әсіресе Еуропалық Одақ, Ұлыбритания және Үндістан елдерінде, тұтынушыларды қорғау мақсатында ULIP өнімдерін сақтандыру емес, инвестициялық құрал ретінде реттеу қажеттігін көрсетеді. Олар ақпаратты ашу мен қорларды басқаруға қатысты қатаң стандарттарға бағынуы тиіс.
Мысалы, Нидерланд елінде жүргізілген тергеу жоғары алымдар мен клиенттерді жеткіліксіз ақпараттандыру ULIP бойынша күтілетін табыстылықты шынайы емес деңгейге жеткізетінін анықтаған. Нәтижесінде сот істері қозғалып, зардап шеккендерге өтемақы төленді. Еуропалық Одақ Соты сақтандырушылар полис әрекет етер алдында және оның мерзімі ішінде барлық тәуекелдерді ашып көрсетуге міндетті екенін растады.
Ал Тринидад және Тобагода реттеу бұл стандарттардан артта қалып отыр. Сақтандыру секторын қадағалайтын Орталық банк ULIP-ті сақтандыру келісімшарты ретінде қарастырады, ал Бағалы қағаздар жөніндегі комиссия олардың инвестициялық бөлігіне бақылау жүргізу құзыретіне ие емес. Соның салдарынан клиенттерден шамадан тыс комиссиялар ұсталады, қаражат тиісті ашықтықсыз шегеріледі, ал полистер кепіл ретінде пайдаланылған кезде несие сомасы шоттан бір мезгілде есептен шығарылып, клиент болашақ инвестициялық табыстан айырылады.
Сарапшылар шұғыл заңнамалық реформа жүргізіп, нақты әрі айқын ережелер бекітуді талап етуде. Енгізілуі тиіс озық тәжірибелер мыналарды қамтиды:
-
Барлық тәуекелдер мен алымдарды қарапайым тілмен сипаттайтын негізгі ақпараттық құжаттарды (KID) міндетті түрде ұсыну.
-
Қорлар құнын күнделікті бағалау және ашық баға белгілеу.
-
Сыйлықақы құрылымын және қаражатты сақтандыру мен инвестиция арасында бөлу әдіснамасын толық ашып көрсету.
-
Шағымдарды қараудың және залалды өтеудің тиімді тетігін құру.
Фото ашық дереккөздерден.
