Allianz Life деректері америкалықтардың болашаққа қатысты айтарлықтай күйзеліс сезінетінін көрсетеді. Респонденттердің шамамен жартысы (48%) 2026 жыл қарсаңында 2025 жылдың басымен салыстырғанда өзін әлдеқайда уайымшыл сезінетінін айтқан, ал 27%-ы зейнетақы мақсаттарына жететініне деген сенімін жоғалтқан. Мұның негізгі себептері мыналар: америкалықтардың 64%-ы зейнетақы жинақтарының таусылып қалуынан өлімнен де қатты қорқады. Бұл қорқыныштың басты факторлары — жоғары инфляция (54%), Social Security жүйесіндегі төлемдердің жеткіліксіз болуына алаңдаушылық (43%) және жоғары салықтар (43%).
Америкалықтардың 55%-ы Social Security жүйесінің қалай жұмыс істейтінін және оның зейнетақы жоспарына қалай кірігуі керегін жеткілікті білмейтінін мойындайды. Бұл ретте, жүйе 65 жаста зейнетке шыққан орташа қызметкердің жалақысының шамамен 40%-ын ғана алмастырады.
Жас ұрпақ арасында зейнетақы жинақтарына деген көзқарастың өзгеруі байқалады. Кейбір сауалнамаларға сәйкес, АҚШ-тағы 18–29 жас аралығындағы жас ерлердің көбі бүгінде 401(k) немесе IRA сияқты дәстүрлі зейнетақы жоспарларына қатысқаннан гөрі криптовалютаға иелік етеді. Бұл дәстүрлі жүйелерге деген сенімнің төмендеуін және балама, неғұрлым икемді әрі әлеуетті табысы жоғары құралдарды іздеуді көрсетеді.
Жиі еленбейтін тәуекелдер
Тұрақсыз экономика жағдайында көптеген инвесторлар нарықтың құбылмалылығына ғана назар аударып, басқа да маңызды қауіптерді назардан тыс қалдырады.
Жоспарлаудағы «соқыр аймақтарға» денсаулық сақтау мен ұзақ мерзімді күтім шығындарын жеткіліксіз есепке алу, сондай-ақ ұзақ өмір сүру тәуекелі мен күтпеген өмірлік өзгерістер жатады.
Халықтың қартаюы көптеген елдерде, соның ішінде АҚШ-та да, бөлуші зейнетақы жүйелеріне қысым түсіреді. Бұл ұзақ мерзімді перспективада мемлекеттік әлеуметтік бағдарламалардың тұрақтылығына әсер етуі мүмкін.
Қаржы сарапшылары не ұсынады
Мамандар «дағдарысқа төзімді» зейнетақы жоспарын құру үшін көпдеңгейлі тәсілді ұсынады. Тиімді стратегиялар активтер класын ғана емес, уақыт көкжиегін және салық режимін де ескеруі тиіс. Бұл тұрақты және өзгермелі табыс көздерін (Social Security, аннуитеттер, дивидендтер) үйлестіруді және әртүрлі шот түрлерін (салыққа дейінгі, Roth, салық салынатын) пайдалануды білдіреді.
Зерттеулер көрсеткендей, қаржы кеңесшілерімен жұмыс істейтін америкалықтардың зейнетақы жинақтары өз бетінше әрекет ететіндерге қарағанда шамамен екі есе көп. Кәсіби маман инвестиция таңдауға ғана емес, қаражатты қауіпсіз шығару стратегиясын құруға және салықтар мен инфляция сияқты жиі ескерілмейтін тәуекелдерді есепке алуға көмектеседі.
Зейнетақы жоспары — «тірі» құжат. Сарапшылар оны жыл сайын әртүрлі сценарийлерге, соның ішінде денсаулыққа байланысты мерзімінен бұрын зейнетке шығу немесе нарықтағы ұзақ құлдырау жағдайларына төзімділігін тексеріп отыруды ұсынады.
Жаңа инвестициялық мүмкіндіктер, мысалы, президент Трамптың жарлығынан кейін криптоактивтерді 401(k) жоспарларына ықтимал енгізу, өсім үшін тартымды көрінуі мүмкін. Алайда сарапшылар жоғары құбылмалылыққа байланысты мұндай активтерді ұзақ мерзімді зейнетақы жинақтары аясында аса сақтықпен қолдану керегін ескертеді.
Дағдарыстан өтетін зейнетақы жоспарын құру — пессимизм емес, саналы сақтық. Қауіпсіздіктің кілті — кешенді әртараптандыруда, жасырын тәуекелдерді ескеруде және кәсіби жоспарлауда, ал бір ғана «мінсіз» активке немесе стратегияға үміт артпауында.
Дереккөз: Investopedia
Фото: ашық дереккөздерден
