Көптеген елдерде туу азайып, өмір сүру ұзақтығы артып келеді. Соның нәтижесінде зейнеткерлер мен еңбекке қабілетті халық арасындағы арақатынас өсуде. Мұның классикалық мысалдары — Жапония, Оңтүстік Корея және Германия, алайда бұл үрдіс басқа да көптеген мемлекеттерде байқалады.
Осының салдарының бірі — үкіметтер үшін қамтамасыз етілмеген зейнетақы міндеттемелері мәселесінің күрделене түсуі. Зейнеткерлер саны мен олардың өмір сүру ұзақтығы артқан сайын зейнетақы шығындары да өседі. Ал мемлекеттік кірістер (мысалы, табыс салығы есебінен) азаяды, өйткені салық жүктемесі жұмыс істейтін адамдардың аз бөлігіне түседі.
Үкіметтер бұл мәселеге әртүрлі жауап беруде. Мысалы, Германия мен Испания болашақ зейнетақыларға резерв қалыптастыру үшін бірнеше ұрпаққа арналған шараларды енгізіп жатыр. Еуропалық экономикалық аймақ елдерінде жеке зейнетақы өнімдеріне деген тәсіл жеңілдетіліп, халықтың оларды белсендірек пайдалануына жағдай жасалуда. Көптеген елдер зейнет жасын арттыруға тырысуда, бірақ бұл көбіне халықтың қарсылығына ұшырайды.
Көптеген елдерде жұмыс берушілер соңғы жалақыға негізделген зейнетақы тәуекелдерін өз мойнына алудан бас тартып жатыр. Соның нәтижесінде алдағы онжылдықтарда зейнетақы жүктемесі, ең алдымен, қызметкерлердің өзіне түседі. Кейбір үкіметтер бұл туралы ашық айтады. Мысалы, Австралия бизнесті ұзақ өмір сүру тәуекелдерін жабу және зейнетақы табысын қолдау үшін жеке шешімдер әзірлеуге заң жүзінде міндеттеді. Ал Ұлыбритания мен Ирландия қызметкерлерді автоматты түрде жеке зейнетақы схемаларына қосатын шараларды енгізді.
Демография өмірді сақтандырудың өсуіне қалай әсер етеді
Көптеген елдерде өмірді сақтандыру компаниялары қазірдің өзінде маңызды рөл атқарып келеді: олар адамдарға зейнетке ақша жинауға және еңбек демалысына шыққаннан кейін табыс алуға көмектеседі. Жеке зейнетақы қорларының өсуі бұл компаниялар үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.
Сақтандыру компаниялары зейнетақы өнімдерін ұсынғанда, оларды қамтамасыз ететін активтер көбіне ондаған жылдар бойы компания баланстарында сақталады. Әлемдік ауқымда бұл ондаған триллион доллар туралы сөз.
Өмірді сақтандыру нарығын бұл тұрғыдан шартты түрде екі модельге бөлуге болады.
Біріншісі — капитал сыйымдылығы төмен модель. Бұл жағдайда активтер сақтанушылардың мүддесіне жинақталады (мысалы, инвестициялық зейнетақы өнімдері). Сақтандырушы табысты комиссиялық төлемдер арқылы алады. Мұндай тәсіл, әдетте, жоғары реттеуші капиталды талап етпейді, өйткені сақтандырушының тәуекелдері салыстырмалы түрде төмен.
Екіншісі — капитал сыйымдылығы жоғары модель. Мұнда активтер сақтандырушының өз мүддесіне жинақталады. Ол комиссиялық табысқа азырақ тәуелді және активтерді сақтанушыларға берілген кепілдіктерді қамтамасыз ету үшін капитал ретінде ұстайды (мысалы, өмір бойғы төлемдер). Сақтандырушының пайдасы көбіне активтердің құны міндеттемелерден қаншалықты асып түсетініне байланысты. Бұл модель капитал сыйымдылығы жоғары, өйткені тәуекел деңгейі де жоғары.
Бұл капитал қозғалысына қалай әсер етеді
Демографиялық және макроэкономикалық факторлар жалпы түсінікті болғанымен, мүмкіндіктердің ауқымы мен инвесторлық тәсілдердің әртүрлілігі өмірді сақтандыру секторындағы мәмілелер мен инвестор түрлерінің алуан түрлі болуына әкеледі.
Дәстүрлі мәмілелер мен нарықтағы қалыптасқан ойыншылар әлі де маңызды рөл атқарады. Алайда жеке инвестициялық қорлар, активтерді басқарушылар және private equity қатысатын жаңа құрылымдар мәмілелер ағынын барған сайын күшейтіп келеді. Бұл секторға инвестициялар стратегиялық мүмкіндік ретінде қарастырылуын жалғастыруда.
Ірі мәмілелердің бірнеше мысалы:
Viridium компаниясын сатып алу. Еуропадағы өмірді сақтандыру секторын шоғырландыру туралы бұрыннан айтылып келеді, әсіресе Германия нарығы үлкен қызығушылық тудырады. T&D және Allianz сақтандыру компаниялары мен BlackRock активтер басқарушысы кіретін консорциумның Viridium-ды Cinven-нен 3,5 миллиард еуроға сатып алуы маңызды оқиға болды.
Malibu Life компаниясының Лондон қор биржасына шығуы. Мәміленің маңызды тұсы — Third Point компаниясы Malibu активтерін басқаруды жалғастырады.
Pension Insurance Corporation компаниясын сатып алу. Athora Ұлыбританиядағы Pension Insurance Corporation компаниясын 5,7 миллиард фунт стерлингке сатып алып, нарықтағы ықпалын растады. Мәміле жарияланған кезде Athora-ның Apollo-мен стратегиялық байланыстары және активтерді басқару мүмкіндіктері ерекше атап өтілді.
Resolution Life мәмілелер сериясы. Бермуд аралдарында орналасқан Resolution Life жаһандық деңгейде жұмыс істейді. Соңғы жылдары бірнеше мәміле нәтижесінде компания толықтай Nippon Life бақылауына өтті, Австралия мен Жаңа Зеландияда бірлескен кәсіпорын құрылды, сондай-ақ Blackstone-пен инвестициялық басқару саласында стратегиялық әріптестік орнатылды.
BlackRock пен Generation Life арасындағы стратегиялық альянс. BlackRock австралиялық Generation Development Group компаниясының миноритарлық үлесін сатып алып, ұзақ өмір сүру тәуекелдерін сақтандыру және зейнеткерлерге арналған инвестициялық шешімдерді дамыту үшін стратегиялық альянс құрды.
Капиталды басқаруға бағытталған, бірақ жоғарыда аталған мәмілелермен ұқсастықтары бар басқа да мәміле түрлері бар. Солардың бірі — инвестицияға бағытталған қайта сақтандыру (кейде қаржыландырылатын қайта сақтандыру деп аталады). Ол белгілі бір портфельдердегі тәуекелдерді, соның ішінде ірі қосалқы активтер портфельдерін бөлу үшін қолданылады.
Мұндай мәмілелер көбіне АҚШ-та, аз дәрежеде Ұлыбританияда кездеседі. Алайда ұлттық және халықаралық реттеушілер қайта сақтандырудың бұл түрінің кеңінен қолданылып жатқанын атап өтіп, оған байланысты тәуекелдерді мұқият зерттеуде. АҚШ пен Ұлыбританияны қоса алғанда, кейбір юрисдикцияларда капитал сыйымдылығы жоғары қайта сақтандыруға қатысты жаңа ережелер мен ұсынымдар әзірленген.
Бұл мәмілелер трансшекаралық сипатқа ие, өте күрделі және терең салалық сараптаманы талап ететін реттеуші мәселелерді қамтиды. Тұрақты демографиялық үрдістер аясында мұндай мәмілелер болашақта да жалғасуы ықтимал.
Сурет ашық дереккөздерден алынған
