Оның айтуынша, көптеген фермерлер жылдар бойы банктік несиелердің қиындықтарын бастан кешіреді: жоғары пайыздар, қатаң төлем кестелері, кепіл талаптары, ұзақ тексерулер. Ал егер өнім аз болса немесе бағалар төмендесе — банк бәрібір ақшаны уақытында қайтаруды талап етеді. Бірақ балама бар.
Бұл қалай жұмыс істейді
Ирменнің түсіндіруінше, құпия — өмірді сақтандыру полисін дұрыс рәсімдеуде. Бірақ кез келгенінде емес, ерекше түрінде — whole life деп аталатын (өмір бойы сақтандыру) дивиденд төленетін полис.
«Бұл әмбебап өмірді сақтандыру емес, айнымалы да емес, индекстелген әмбебап та емес. Тек сақтандыру компаниясынан дивидендтері бар whole life полисі, оны біз ақшаға бірден қол жеткізе алатындай етіп дұрыс құрылымдау қажет», — деп атап өтті ол.
Фермер өз атына ұзақ мерзімді өмірді сақтандыру полисін рәсімдейді және оған тұрақты түрде жарна төлейді. Уақыт өте келе полисте «ақшалай құн» (cash value) қалыптасады. Осы жинақты фермер өз «банкі» ретінде пайдалана алады: ол полисті кепілге қойып, өзінен өзі қарыз алады.
Негізгі артықшылықтары:
Банктерсіз. Анықтамалар жинаудың, табысты дәлелдеудің, несиелік комитеттің мақұлдауын күтудің қажеті жоқ.
Икемді қайтару. Фермер қарызды қашан және қанша көлемде қайтаратынын өзі шешеді. Бір айдан кейін де, бір жылдан кейін де қайтаруға болады. Қатаң төлем кестесі жоқ.
Айыппұлдар жоқ. Мерзімінен бұрын өтеу немесе (ақылға қонымды шекте) кешіктіру үшін айыппұл салынбайды.
Кепілсіз. Техника, жер немесе үйді кепілге қоюдың қажеті жоқ.
Ирмен бұл жайтты өте қарапайым түсіндіреді: «Егер мен қайтыс болсам, сақтандыру компаниясы мұрагерлеріме сақтандыру төлемін береді, бірақ мен полис арқылы алған қарызды шегереді. Бұл проблема емес. Сақтандыру компаниясы үшін де маңызды емес, себебі білесіз бе, мен бір күні бәрібір қайтыс боламын. Сондықтан олар несиесін менің қайтыс болғанымнан кейін қайтаратынын біледі. Бұл бүгін бола ма, әлде елу жылдан кейін ме — маңызды емес».
Салыстыру үшін: егер фермер жай ғана мерзімді сақтандыру полисін (term) бір миллион долларға сатып алып, банкке несие алса, фермер қайтыс болған жағдайда банк сол сақтандыру төлемін қарызды өтеуге бағыттауды талап етеді. Ал whole life схемасында отбасы сақтандыру сомасы мен қарыз қалдығы арасындағы айырманы алады.
Неліктен банктер ұтылады
Дәстүрлі банктік несиеде фермер — өтініш беруші. Ол банктің шешіміне, пайыздық мөлшерлемелерге, экономикалық жағдайға тәуелді. Шарттарды банк белгілейді.
Ал өмірді сақтандыру полисі арқылы фермер өзі үшін «банкке» айналады. Ақшаны полисте өзі жинайды және қажет кезде өзіне өзі қарызға береді. Сақтандыру компаниясы тек сақтау және кепілдік функциясын атқарады.
Ирмен «Фермерлік банксіз» атты кітап жазған. Онда ол фермерлерге ақшаға деген көзқарасты қалай өзгерту керектігін түсіндіреді: банктерге тәуелді болуды тоқтатып, сақтандыру өнімдерін отбасы капиталына айналдыру, оны өздері мен келесі ұрпақ үшін жұмыс істету.
Бірақ тәуекелдері де бар
Бұл тәсіл бәріне бірдей қолайлы емес. Біріншіден, whole life полистері қарапайым сақтандыруға қарағанда қымбатырақ, әсіресе алғашқы жылдары жарналар жоғары болады. Екіншіден, жинақ баяу өседі — айтарлықтай ақшалай құн қалыптасуы үшін уақыт керек. Үшіншіден, егер фермер жарна төлеуді тоқтатса, полис күшін жоюы мүмкін, ал салынған қаражат жоғалады.
Сондықтан Ирмен полисті «дұрыс құрылымдау» қажет екенін атап өтеді. Бұл — ауыл шаруашылығының ерекшелігін түсінетін білікті қаржылық кеңесшінің көмегімен рәсімдеу дегенді білдіреді.
Фермерлерге әр жолы егіс жұмыстарына немесе техника алуға қаржы керек болғанда банкке жүгіну міндетті емес. Балама бар, бірақ ол ұзақ мерзімді жоспарлауды, тәртіпті және қаржылық әдеттерді өзгертуді талап етеді. Болашақты ондаған жылға жоспарлап, балалары мен немерелері үшін капитал қалыптастыруға дайын адамдар үшін бұл жолды байыппен қарастыруға болады.
Дереккөз: https://www.brownfieldagnews.com/news/many-farmers-utilize-life-insurance-for-farm-financing/
Фото ашық дереккөздерден
